Wat moet je weten en regelen als je kind 18 wordt en zorg nodig heeft?

Wat verandert er als je kind 18 wordt?

Als je kind 18 wordt:

• is je kind volgens de wet volwassen
• beslist je hij, zij of hen zelf over zorg, geld en wonen
• mag je als ouder niet meer automatisch meekijken
  of meebeslissen
• praten instanties voortaan met je kind, en niet automatisch meer met jou
• is je kind zelf verantwoordelijk voor het regelen van geldzaken en andere regelzaken
• moet hij, zij of hen een eigen zorgverzekering hebben
• heeft je kind stemrecht

Ontvangt je zoon of dochter momenteel zorg? Dan gelden er vanaf 18 jaar vaak andere regels. Het kan zijn dat je bepaalde zaken opnieuw moet regelen. 

Wat verandert er aan de zorg die mijn kind nu krijgt?

Dat hangt onder andere af van wat voor zorg je kind nu krijgt en nodig heeft. 

Wat verandert er als je kind jeugdhulp krijgt en 18 wordt?

Krijgt je kind jeugdhulp via de gemeente? Dan is het belangrijk om te weten dat jeugdhulp meestal stopt rond de 18e verjaardag.

Na 18 jaar kan je zoon of dochter vaak hulp of ondersteuning krijgen via andere wetten, zoals:

• De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo): voor hulp en ondersteuning bij zelfstandig of begeleid wonen en meedoen aan de samenleving
• De Zorgverzekeringswet (Zvw): voor medische zorg, verpleging en verzorging
• De Wet langdurige zorg (Wlz): voor intensieve zorg, zoals 24-uurszorg

Verlengde jeugdhulp

Is de hulp die je kind nodig heeft niet mogelijk via een andere wet? Dan kan de gemeente besluiten om de jeugdhulp te verlengen, uiterlijk tot je kind 23 jaar is. In sommige situaties kan ook een rechter hierover beslissen, bijvoorbeeld bij jeugdreclassering.

Pleegzorg

Woont je kind in een pleeggezin of gezinshuis? Dan mag hij, zij of hen daar tot 21 jarige leeftijd blijven wonen, als je kind dat zelf wil. 

Wat verandert er als je kind Wlz-zorg krijgt en 18 wordt?

Ontvangt je kind zorg vanuit de Wet langdurige zorg? Dan zijn er bepaalde dingen die veranderen en die je moet regelen. Sommige dingen blijven wel hetzelfde.

Als je kind 18 wordt:

• heeft hij, zij of hen geen nieuwe indicatie voor de Wlz nodig. De indicatie die je kind al heeft, blijft gelden. Je kind houdt dus recht op dezelfde soort zorg.
• krijgt je kind mogelijk een andere zorgaanbieder. Woont je kind in een zorginstelling of krijgt het dagbesteding? Dan verhuist hij of zij soms van de jeugdafdeling naar een afdeling voor volwassen. Is die er niet, dan kan een andere plek nodig zijn. Jullie zorgaanbieder en/of zorgkantoor kan jullie hier meer over vertellen. 
• moet je zoon of dochter een eigen bijdrage betalen voor Wlz-zorg. Het CAK stelt vast hoe hoog deze bijdrage is, aan de hand van de leeftijd, het inkomen en de verblijfssituatie van je kind. Je kunt een proefberekening van de eigen bijdrage maken op de website van het CAK. Heeft je kind weinig tot geen inkomen? Dan is een vrijstelling van de eigen bijdrage mogelijk.

Wat verandert er als je kind medische zorg vanuit de zorgverzekering krijgt en 18 wordt?

Ontvangt je kind medische zorg, verpleging, verzorging of medische hulpmiddelen via de zorgverzekering? Dan zijn er een aantal dingen waar je rekening mee moet houden:

• Je kind moet een eigen zorgverzekering hebben. De zorg wordt niet meer vergoed vanuit de zorgverzekering van de ouder(s). 
• De zorg die je hij, zij of hen ontvangt verandert in volwassenenzorg. De zorg blijft meestal wel onder de zorgverzekering vallen, maar het is mogelijk dat je kind een andere behandelaar krijgt of naar een andere locatie moet.  
• Ontvangt je kind thuis verpleging of verzorging? Dan beoordeelt de wijkverpleegkundige opnieuw welke zorg nodig is.   
• Soms blijkt dat de zorg beter past binnen de Wlz. Dat is het geval als je zoon of dochter dag en nacht zorg of toezicht nodig heeft. In dat geval moet je een Wlz-indicatie aanvragen via het CIZ.

Wat verandert er als je kind zorg vanuit een persoonsgebonden budget (pgb) krijgt en 18 wordt?

Betaal je de zorg voor je kind vanuit een pgb? Dan wordt je kind vanaf 18 jaar automatisch de budgethouder. Is je kind niet in staat het budget te beheren? Regel dan op tijd vertegenwoordiging. Op Goedvertegenwoordigd.nl vind je een overzicht van de mogelijkheden.

Regel vertegenwoordiging als je kind niet zelf kan beslissen

Kan je zoon of dochter door een beperking niet goed zelf beslissen over zorg, geld of andere belangrijke zaken? Dan is het belangrijk om uiterlijk drie maanden vóór de 18e verjaardag vertegenwoordiging te regelen.

Je kunt dit zelf doen als ouder, of iemand anders aanwijzen. De kantonrechter beslist uiteindelijk wie de vertegenwoordiger wordt.

Hoe je vertegenwoordiging aanvraagt lees je op de website van de Rijksoverheid.

Andere zaken die je moet regelen als je kind 18 wordt

Als je kind 18 wordt verandert er een hoop. Er zijn veel dingen die hij, zij of hen moet regelen of rekening mee moet houden. Als je kind een beperking heeft, kan het fijn zijn als jij als ouder daarmee helpt. 

Denk aan: 

• DigiD: je kind heeft een eigen DigiD nodig. Deze vraag je aan via digid.nl. Heeft je kind een wettelijk vertegenwoordiger? Dan kan die na activatie een machtiging aanvragen. 
• Kinderbijslag: (Dubbele) kinderbijslag stopt zodra je kind 18 jaar wordt.
• Zorgtoeslag: Vanaf 18 jaar kan je kind mogelijk zorgtoeslag krijgen. Dit vraag je aan via de site van de Belastingdienst.
• Huurtoeslag: Woont je kind zelfstandig of huur je een woonplek voor je kind? Dan kan huurtoeslag mogelijk zijn. Deze vraag je aan via de site van de Belastingdienst. 
• Belastingaangifte: Vanaf 18 jaar moet elke Nederlander zelf belastingaangifte doen voor de inkomstenbelasting. Dat is nodig als hij, zij of hen inkomen heeft, een uitkering krijgt, toeslagen ontvangt of spaargeld heeft. Ook zonder verplichting kan aangifte zinvol zijn, omdat je geld terug kan krijgen voor bijvoorbeeld gemaakte zorgkosten.
• Eigen bankrekening: Je kind heeft een eigen bankrekening nodig. De Belastingdienst betaalt toeslagen bijvoorbeeld altijd uit op naam van je zoon of dochter, niet op de rekening van ouders. 
• Wajong of bijstand: Kan je kind door een ernstige beperking niet werken? Dan komt hij, zij of hen mogelijk in aanmerking voor een Wajong-uitkering. Deze moet je uiterlijk vijf maanden vóór de 18e verjaardag aanvragen via het UWV. Beoordeelt het UWV dat je kind kan werken? Dan kan je kind bijstand aanvragen
  bij de gemeente als hij of zij niet kan rondkomen.
• Zorgverzekering en eigen risico: vanaf je 18e moet je een eigen zorgverzekering hebben. Daar zit ook een verplicht eigen risico aan vast (€385,- in 2026).
• Aansprakelijkheidsverzekering: Vanaf 18 jaar is iemand zelf verantwoordelijk voor schade. Soms blijft je kind meeverzekerd via het gezin tot zijn of haar 27e. Controleer dit in de polis.
• Tegemoetkoming scholieren en studietoeslag: Volgt je kind onderwijs? Dan kan hij, zij of hen mogelijk recht hebben op een tegemoetkoming of studiefinanciering via het DUO.
• Inschrijven voor een sociale huurwoning: kan jouw kind zelfstandig wonen en wil hij, zij of hen ooit het huis uit? Dan is het slim om he dochter of zoon vanaf 18 jaar gelijk in te schrijven bij een woningcorporatie. 

Om even samen te vatten

Als je kind 18 wordt, is hij of zij volgens de wet volwassen. Dat betekent dat je kind voortaan zelf beslissingen mag nemen over zorg, geld en wonen. Jij mag als ouder niet meer automatisch meekijken of meebeslissen.

Ontvangt je kind zorg? Dan kunnen de regels veranderen. Sommige zorg loopt door, andere zorg moet opnieuw worden geregeld. Dat hangt af van het type zorg dat je kind krijgt.

Ook praktisch verandert er veel. Je kind moet een eigen zorgverzekering hebben, geldzaken zelf regelen en krijgt mogelijk te maken met toeslagen of een uitkering. 

Kan je kind dit (nog) niet goed zelf? Dan is het belangrijk om op tijd vertegenwoordiging te regelen.

Door hierbij stil te staan voor je kind 18 wordt, voorkom je dat zorg of ondersteuning onverwacht stopt. 

Wat nu?

Er verandert veel als je kind 18 wordt. Voor je kind, maar ook voor jou als ouder. Dat kan overweldigend en spannend zijn. Zeker als de zorg juist nu fijn geregeld is. Dan is het prettig als iemand met je meekijkt. Onze mantelzorgmakelaars staan voor je klaar. Bel ze op 085-4016867 of plan voor een later moment een belafspraak.